تبلیغات



درخشندگی سطحی

درخشندگی سطحی را می توان میزان درخشندگی جسم بر واحد مساحت آن تعریف كرد یا به عبارت دیگر آن را میتوان قدر ستاره بر مجذور دقیقه یا ثانیه قوسی بیان كرد.بیشتر كهكشان های قابل رصد توسط آماتورها دارای درخشندگی سطحی ای در حدود 13.5 هستند كه به این معناست كه هر دقیقه قوسی مربع از یك كهكشان به روشنی یك ستاره قدر 13.5 است.

 

برای درك بهتر میزان نور آن بهتر است تلسكوپتان را به سوی یك ستاره قدر 13.5 نشانه روید و سپس آن را طوری فوكوس كنید كه به اندازه ی یك دقیقه قوس كشیده شود.برای پیدا كردن اجرام در چشمی تلسكوپ باید به یاد داشته باشید كه بیشتر اجرام قابل توجه اعماق آسمان دارای درخشندگی سطحی ای در حدود 12.5 اند.

مفهوم درخشندگی سطحی بسیار ساده است و می توان آن را با این مثال ساده به خوبی توضیح داد.فرض كنید كه شما نور چراغ قوه را روی دیوار انداخته اید،این كار باعث ایجاد دایره ای از نور با اندازه و درخشندگی مشخصی خواهد شد.اكنون چند قدم از دیوار فاصله بگیرید،متوجه خواهید شد كه چگونه دایره ی نور بزرگ تر می شود در حالی كه درخشندگی آن به طور قابل توجه ای كاهش می یابد.این آزمایش ساده نشان می دهد كه اگر چه مجموع نور خروجی از چراغ قوه ثابت باقی مانده است اما درخشندگی سطحی آن (دایره ی نور روی دیوار) به دلیل میزان نوری كه اكنون بر سطح بزرگتری پراكنده شده است كاهش یافته است.

تجربه ی عملی دیگری كه برای درك بهتر درخشندگی سطحی با كمك تلسكوپتان می توانید انجام دهید این است كه تلسكوپ را به سوی یك ستاره ی نسبتا پر نور نشانه روید و سپس شروع به تغییر فوكوس تصویر كنید، متوجه خواهید شد كه هر چه ستاره بیشتر و بیشتر از فوكوس خارج می شود بزرگ تر و كم نور تر می شود ، در نهایت به این نتیجه می رسید در حالی كه تصویر ستاره در میدان دید بسیار بزرگ است تقریبا غیر قابل مشاهده است.البته قدر ستاره هیچ تغییری نكرده است بلكه فقط درخشندگی سطحی آن را با پراكنده كردن مجموع نور آن در یك ناحیه بزرگ تر كاهش داده ایم.

 M57 و M31 از پشت چشمی تلسكوپ

فهرست مسیه چندین جرم مشكل به دلیل درخشندگی سطحی كم آنها دارد كه رصدگران پس از گذراندن مدت زمانی در پشت چشمی به مشكل بودن آنها معترف می شوند.به طور مثال M74 كه توسط بسیاری از رصد گران به عنوان مشكل ترین جرم مسیه نام برده می شود،از قدر نسبتا درخشان 9.4 است اما به دلیل اندازه 12*12 دقیقه قوسی آن ،درخشندگی سطحی آن حدود 14.2 است و این به این معنی است كه هر دقیقه قوس مربع از مساحت آن به روشنی یك ستاره قدر 14.2 است.برای مقایسه،NGC4431 كه یك كهكشان قدر 12.9 در صورت فلكی سنبله با اندازه ی كوچك 1.0*1.7 دقیقه قوس را در نظر بگیرید كه اندازه ی كوچك آن درخشندگی ظاهری آن را به 13.5 می رساند كه پرنورتر از M74 است!

بنابراین بسیاری از اجرام مسیه و فهرست NGC هستند كه دارای قدر كمی هستند اما به دلیل اندازه كوچكشان دارای درخشندگی بالایی اند.مثالی دیگر در این رابطه،سحابی حلقه،M57،در صورت فلكی شلیاق است.این سحابی سیاره ای قدر 9 تنها 1.0*1.3 دقیقه قوس است و به خاطر مجموع نور خروجی كه در ناحیه كوچكی متمركز شده است از درون تلسكوپ به خوبی قابل مشاهده است.اكنون M57 را با سحابی هلیكس NGC7293 در صورت فلكی دلو مقایسه كنید.در ابتدا ممكن است این طور به نظر آید كه سحابی هلیكس به خاطر قدر 6.3 اش نسبت به M57 آسانتر مشاهده خواهد شد اما بعد از چك كردن اندازه نسبتا وسیع آن كه 12*16  دقیقه قوس است در می یابیم كه رصد آن بسیار مشكل است و نیاز به آسمانی بسیار تاریك خواهد بود.

آیا تمام مطالب بالا به این معناست كه می توان داده های قدر یك جرم را نادیده گرفت و تنها به درخشندگی سطحی آن متكی بود؟متاسفانه موضوع به این سادگی نیست و احتمالات مختلفی در میان است.یك كهكشان ممكن است بسیار وسیع باشد كه به این معناست كه باید در انتظار درخشندگی سطحی كمی باشیم اما كهكشان ممكن است دارای هسته ای بسیار پرنور باشد و این نشان می دهد كه اگر چه ما برای دیدن تمام كهكشان كار دشواری خواهیم داشت اما قادر به تشخیص آن به خاطر هسته ی درخشانش خواهیم بود.یك مثال جالب در این مورد M31 كهكشان امراة المسلسله است كه دارای قدر  3.4 است اما درخشندگی سطحی آن به دلیل اندازه 140*178  دقیقه قوسی آن تنها 13.5 است.

آنچه در این مقاله آمده است تنها یك توضیح مختصر در باب درخشندگی سطحی است زیرا كه بحث در این باره بسیار پیچیده است و حتی شامل واكنش های مختلف  چشم انسان در برابر نور در طول موج ها و رنگ های متفاوت است.بنابراین اگر كسی از شما خواست كه UGC9749 كه یك كهكشان از قدر 10.9 در دب اصغر است را پیدا كنید بدون اطلاع از درخشندگی سطحی آن حتی به فكر سوار كردن تلسكوپتان هم نیافتید زیرا این جرم به ظاهر ساده دارای درخشندگی سطحی 17.8 است

منبع :www.vmrpcr.ir





طبقه بندی: مقالات جالب نجومی، 
شنبه 21 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()


این وبلاگ با هدف افزایش اطلاعات نجومی شما تاسیس شده است امیدواریم که اطلاعات ما مورد استفاده و رضایت شما قرار گیرد . ما را از انتقادات و پیشنهادات خود بهره مند سازید . به دلیل نتایج حاصل شده از نظر سنجی سعی می کنیم تا پست ها را به گونه ای بنویسیم تا بیشتر مورد استفاده دانش آموزان عزیز قرار بگیرد .متشکریم
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
آتشفشان ها در فضا (9)
تلسکوپ ها (20)
اسطرلاب (12)
ماده تاریک (15)
کتب نجومی (42)
کهکشان ها (32)
تاریخچه نجوم (11)
کسوف و خسوف (33)
مقالات جالب نجومی (44)
وسایل و ابزار نجومی (50)
دانشمندان علم نجوم (64)
اصطلاحات نجومی (130)
منظومه شمسی (41)
درباره علم نجوم (20)
نجوم در اسلام (43)
اجرام آسمانی (120)
دنباله دار ها (18)
سحابی ها (15)
ماهواره ها (39)
سیارک ها (15)
سیاه چاله (17)
ستارگان (31)
آموزش (115)
احسان
محسن
مهر 1391
شهریور 1391
فروردین 1389
بهمن 1388
آذر 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Huddle
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Halley
کهکشان کارت ویل
نکات جالب در مورد فضا
هاله تاریک (Dark halo)
نوار راه شیری
کهکشان راه شیری
کهکشان اندروما
ناحیه ساختار مارپیچ
شبه کره بسیار عظیم
برامدگی های کهکشانی
بازو های مارپیچی
کهکشان مار پیچی ( قسمت دوم )
کهکشان های نامنظم(قسمت دوم)
ویژگی کهکشان ها
لیست آخرین مطالب