تبلیغات



نوشته‌های قدیمی در مورد اسطرلاب

در ایران و جهان اسلام دانشمندان بسیاری رساله‌ها و کتاب‌هایی در باره مبانی نظری و نحوه کار با اسطرلاب نوشته‌اند از جمله:

العمل بالاسطرلاب‌، یا صنعه الاسطرلاب و العمل به‌، از ماشاءالله یهودی‌.

العمل بالاسطرلاب المسطح‌، از ابراهیم بن حبیب.

العمل بالاسطرلاب‌، از محمد بن موسی خوارزمی‌.

العمل بالاسطرلاب‌، از احمد بن عبدالله مروزی

العمل بالاسطرلاب‌، از علی بن عیسی منجم.

برهان صنعه الاسطرلاب‌، از محمد بن صباح‌ و ابراهیم بن صباح.

رساله فی عمل الاسطرلاب‌، از محمد بن موسی بن شاکر.

رساله فی العمل بالاسطرلاب‌، از حامد بن علی واسطی‌.

رساله فی الاسطرلاب‌، از ابراهیم بن سنان‌.

العمل بالاسطرلاب‌، از عبدالرحمان صوفی‌.

رساله فی صنعه الاسطرلاب و العمل بها، از مسلمه بن احمد مجریطی‌.

رساله فی عمل الاسطرلاب‌، از ابوسعید سجزی‌.

رساله فی الاسطرلاب‌، از کوشیار گیلانی.

رساله دوائر السماوات فی الاسطرلاب و رساله فی الاسطرلاب‌، هر دو از ابونصر منصور بن عراق.

رساله فی صنعه الاسطرلاب بالطریق الصناعی‌، از همو.

مقاله فی منازعه اعمال الاسطرلاب‌، از همو.

کتاب فی العمل بالاسطرلاب‌، از ابن سمح‌.

العمل بالاسطرلاب و ذکر آلاته و اجزائه‌، از ابن صفار.

اختصار علم الاسطرلاب‌، از ابن مشاط سرقسطی‌.

رساله فی علم الاسطرلاب‌، از بیرونی‌.

استیعاب الوجوه الممکنه فی صنعه الاسطرلاب‌، از همو.

الدرر فی سطح الاکر، از همو.

بیست باب در معرفت اسطرلاب‌، از نصیرالدین طوسی‌.

رساله در ساختن اسطرلاب‌، از غیاث‌الدین جمشید کاشانی‌

برخی کتب مرتبط با اسطرلاب

المدخل الی علم احکام النجوم‌ از ابونصر قمی‌،

افراد المقال فی امر الظلال از بیرونی‌،

التفهیم لاوائل صناعه التنجیم‌ از همو،

روضه المنجمین‌ از شهمردان بن ابی الخیر رازی‌

جامع المبادی‌´ و الغایات فی علم المیقات‌ از ابوعلی مراکشی‌.

درباره انواع ویژه اسطرلاب نیز رساله‌هایی نوشته شده است‌، از جمله:

رساله فی الاسطرلاب المسرطن‌، از ابوسعید سجزی‌.

الاسطرلاب الزورقی‌، از همو.

رساله فی الاسطرلاب السرطانی المجنح‌، از ابونصر عراق‌.

رساله فی الاسطرلاب السرطانی المجنح‌، از محمد بن نصر بن سعید.

رساله فی عمل الاسطرلاب المسرطن‌، از ابونصر احمد بن زریر.

کتاب‌الزیج، از بتانی

اروپائیان در قرن ۱۱ میلادی از راه اندلس اسپانیا و آثار اسلامی اسطرلاب را شناختند.





طبقه بندی: اسطرلاب،  کتب نجومی،  وسایل و ابزار نجومی، 
یکشنبه 15 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب اسطرلاب نوشته دنی ساووا

کتاب اسطرلاب توسط انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با همکاری بخش همکاری و فعالیت فرهنگی سفارت فرانسه در ایران چاپ و منتشر شده است . متن کتاب دو زبانه است و البته صفحه آرایی بسیار خوبی دارد.

دنی ساووا دکترای تاریخ علم دارد ، و بیشتر از همه به خاطر فعالیت هایش در زمینه ی ساعت های آفتابی شناخته شده است. او همان کسی است که ساعت آفتابی کتاب خانه ی ملی ایران را طراحی کرده است.

متن کتاب بسیار روان است ، ابتدا تاریخچه ای از اسطرلاب را ارائه می دهد ، سپس به ساختمان اسطرلاب می پردازد. از تصاویر خوبی در صفحه آرایی کتاب استفاده شده است. و تصاویر آموزشی آن نیز کاملا دقیق و گویا هستند.

آموزشی مقدماتی از نجوم کروی برای وارد شدن به مبحث ساخت اسطرلاب ؛ و روش بیان کردن آن نشان دهنده ی آن است که ساووا به راستی یک معلم علوم است. مباحث نجوم کروی کاملا به سادگی مطرح شده اند و یک دانش آموز دبیرستانی به راحتی می تواند با آن کنار بیاید.

سپس معرفی قسمت های سازنده ی یک اسطرلاب و رسم دوایر مهم به صورتی جذاب همراه با تصاویر بیان شده اند. اما تصور می کنم مهم ترین دلیلی که باید این کتاب را خواند آموزش روش استفاده از اسطرلاب به صورتی دقیق و آسان باشد ، که البته این آموزش به همراه کیت اسطرلابی که به همراه این کتاب عرضه می شود ، کامل می شود. توصیه ی من این است که برای روش ساخت یک اسطرلاب دقیق به کتاب های دیگر مراجعه کنید ، اما برای یادگیری روش کارکردن با اسطرلاب این کتاب یکی از بهترین هاست.

در انتهای کتاب جدول تغییرات طول سالانه ی خورشید و همین طور مختصات چند شهر مهم ایران آمده است.

تصاویری از چند صورت فلکی معروف پایان بخش کتاب است. نکته ی بسیار جالب نشان دادن این صورت های فلکی در صفحات کتاب به صورت نقاطی رنگی است ، چند صورت فلکی آشنا را در زمینه ی کتاب می توانید بیابید.

اما کتاب کمی اشکال در ترجمه دارد ؛ ای کاش یک منجم کتاب را ترجمه می کرد و یا حداقل در ویراستاری دقت بیشتری می شد. با توجه به این که کانون خود دارای یک مرکز رصد و نجوم می باشد وجود این بی دقتی های در ترجمه کمی تاسف برانگیز است. مثلا ecliptique  دارای معادل کاملا رایج دایره البروج است ، که در متن کتاب دایره ی خورشید گرفتگی ترجمه شده است. درست است که هر دو یک معنا می دهند ، اما جملاتی مانند : حرکت سالانه ی خورشید به وسیله ی دایره ی خورشید گرفتگی بر روی عنکبوتیه نمایش داده شده است ، یا خورشید تقریبا روزی یک درجه بر روی دایره ی خورشید گرفتگی پیش می رود ؛ کمی برای خواننده ی فارسی نا آشنا است. دایره البروج معادل بهتری است. ایراداتی شبیه به این چند جای دیگر نیز تکرار شده است ، تصور می کنم مترجم به یک واژه نامه ی نجومی قدیمی دسترسی داشته است ، و معادل هایی که به کار برده چندان امروزی و کاربردی نیستند.

نکته ی جالب دیگری که فکر می کنم ساووا نیز متوجه آن نشده باشد بخشی است که تحت عنوان "اسطرلاب و وقت نماز عصر" در انتهای کتاب ، برای چاپ در یک کشور اسلامی مانند ایران ، گنجانده شده است ، روش پیدا کردن زمان نماز عصر کاملا درست است ، اما نه بر طبق فقه شیعه که در ایران به آن عمل می شود. طبق فقه ما زمان نماز عصر بعد از زمان نماز ظهر است و " هنگامی که سایه ی یک شاخص عمودی ، با طول سایه اش در ظهر به اضافه ی طول خودش برابر می شود " هنگام نماز عصر در فقه حنفی است. ( و البته سه فقه دیگر اهل تسنن نیز برای شروع آن همین تعریف را دارند و تنها یکی از آن ها در زمان انتها دارای تعریف متفاوتی است )

البته این بحث عدم توجه به فقه شیعه در بررسی زمان های اسلامی متخص این کتاب نیست ، و می توان کتاب های دیگری ، مانند کتاب مهم دکتر الیاس ، تحت عنوان " ستاره شناسی زمان ها ی اسلامی " را مثال زد ؛ هر چند از آنجا که کتاب ساووا برای ایران نوشته شده و حتی جدول های طول و عرض جغرافیایی برای شهرهای ایران تهیه شده اند ؛ بهتر بود که به این مسئله توجه بیشتری می کرد.

کتاب اسطرلاب را می توانید از تمام مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تهیه کنید.





طبقه بندی: اسطرلاب،  کتب نجومی،  وسایل و ابزار نجومی، 
یکشنبه 15 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
به نقل از کتاب محاسن اصفهان

آذر سابور (آذر شاپوران) با روی جی را ساخت وبرای آن در چهار روز چهار دروازه ساخت دروازه ای را که به طرف میدان بازار است در روز خور (روز یازدهم ماه در تقویم ایران باستان) ساخت و نام آن را «باب خور» گذاشت که معنی خور خورشید است. فردای آن روز در روز ماه (روز دوازدهم ماه) دروازه «ماه بر» را ساخت. ماه به زبان آنان قمر است و این دروازه همان «باب اسفیس» است. روز بعد دروازه سوم را ساخت و آنرا «تیر بر» نام گذاشت که معنی آن باب »عطارد» است.

و آن همان (باب تیره) است سر انجام در روز چهارم دروازه چهارم را ساخت و آن را «گوش بر» نامیده‌اند که همان باب الیهودیه است. کلمه بر به مفهوم در و دروازه است بنابراین «ماه‌بر» یعنی دروازه ماه «تیربر» یعنی دروازه تیر و «گوش‌بر» یعنی دروازه گوش، تیر و گوش به ترتیب نام روزهای سیزدهم و چهاردهم تقویم ایران است. باب اسپیج (ابن رسته باب اسفیج ضبط کرده) در زبان پهلوی به معنی درخشان است.

توضیح اینکه کتاب (محاسن اصفهان) تالیف مفضل بن سعد بن حسین مافرخی که در قرن پنجم هجری در ایام پادشاهی ملکشاه و وزارت خواجه نظام‌الملک به رشته تحریر درآمده است. لازم به توضیح است که تعداد برج‌های اصفهان را نیز با استفاده از مفاهیم نجومی ساخته بودند. و فواصل برج‌ها و باروها نیز دقیقاً از روی محاسبات نجومی بوده بطوریکه مردم قدیم در اصفهان هیچگونه نیای به تقویم در تمام طول سال نداشتند و از تابش نور آفتاب بر هر یک از برج‌ها و دروازه‌ها پی به موقعیت‌ها و گذشت زمان می‌برند.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم،  کتب نجومی، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب طیف سنجی نور ستارگان
طیف سنجی نور ستاره ها و .... می پردازد. این کتاب۱۶۴ صفحه دارد و تصویری میباشد و حجم بسیار کمی داره(۰۹/۱ مگابایت) اگر مایل هستید این کتاب رو دانلود کنید به لینک زیر بروید:پسورت یادتون نره

دانلود کتاب طیف سنجی ستاره ها

pass:www.freebookspot.com





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب در جستوجوی ماده تاریک
این کتاب به زبان انگلیسی است. این کتاب شامل ۱۵۳ صفحه و ۶.۴ مگابایت حجم داره. اگر به دنبال کتاب تقریبا جامع از ماده تاریک هستید توصیه می کنم که این کتاب رو دانلود کنید.پسوورد یادتون نره

pass:www.freebookspot.com

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب اطلس ستارگان
این کتاب یکی از کاملترین کتاب های نقشه ستارگان از اولین ها تا آخرین ها.(به زبان انگلیسی) این کتاب ۴۰۱ صفحه دارد.حتما دانلود کنید(حجم ۱۹.۱ مگابایت)

pass:www.freebookspot.com

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب تلسکوپ ها
کتاب حاظر درباره ی اولین تلسکوپ ها تا امروز همراه با تصاویر .۱۱۳ صفحه دارد.(به زبان انگلیسی)حجم این کتاب ۲.۳ مگا بایت است.پسورد یادتون نره

pass:books_for_all

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب نجوم کروی 2

این کتاب یکی از جالبترین کتاب در مورد نجوم محاسباتی هست.(به زبان انگلیسی) این کتاب با کتاب نجوم کروی نوشته اسمارت تا حدی فرق میکندیعنی  کاملتر از اونه و برای المپیاد نجوم کارای فراوانی داره. این کتاب ۴۶۸ صفحه همراه با تصویر هستش. این کتاب در چهار فصل است.عناوین کتاب

۱-مقدمه :درمورد طبیعت جهان و  مشاهده با چشم غیر مسلح و مسلح و اندازه هاو ...

۲- کره آسمان : در مورد هندسه کره آسمان و محاسبات هندسی و شکست نور و زمان ها و ...

۳- شیوه و اصول مشاهده:درمورد طیف ستاره ها و تحلیل داده ها و عملکرد تلسکوپ و ....

۴-ساعت آفتابی: همه چیز در مورد ساخت ساعت آفتابی و عملکرد و ....

این کتاب با حجم ۵.۴ مگابایت دارای مطالب ارزنده ای میباشد.پسورد یادتون نره

pass:books_for_all

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب تاریخچه نجوم
این کتاب اطلاعات کاملی درباره ی نجوم و ستاره شناسی و اطلاعاتی ار این قبیل در اختیار شما قرار میدهد(این کتاب به زبان انگلیسی است) این کتاب ۵۳۸ صفحه دارد و حجم آن ۷.۱۷ مگابایت است.

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب آشنایی با دوربین دوچشمی
کتابی مقدماتی در مورد شناخت دوربین دوچشمی همراه با تصاویر رنگی میباشد..این کتاب ۲۹۲ صفحه دارد (به زبان انگلیسی) و حجم آن ۵.۸۸ مگابایت میباشد. پسوورد یادتون نره

pass:books_for_all

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب پیشرفت در اختر فیزیک(فیزیک و نجوم)
کتابی جالب برای کسانی که علاقمند به نجوم محاسباتی هستند.این کتاب تا حدی سخت هست ولی به نظر من دانلود کنید ضرر نمی کنید. این کتاب ۵۰۴ صفحه و حجم آن ۴.۷ مگابایت است.بدون پسورد

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
کتاب نجوم کروی
کتاب نجوم کروی نوشته ی و.م اسمارت یکی از بهترین در حین حال پرکاربردترین کتاب در حال حاظر در مورد نجوم محاسباتی و بخصوص برای المپیاد میباشد.این کتاب ۴۴۶ صفحه و ۱۱.۴۴ مگابایت حجم دارد که فرمت فایل برای اجرای آن DjVu میباشد که باید نرم افزار مربوط به آن را دانلود کنید. پسورد یادتون نره

pass:books_for_all

دانلود کتاب





طبقه بندی: کتب نجومی، 
دوشنبه 9 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
(تعداد کل صفحات:4)      1   2   3   4  


این وبلاگ با هدف افزایش اطلاعات نجومی شما تاسیس شده است امیدواریم که اطلاعات ما مورد استفاده و رضایت شما قرار گیرد . ما را از انتقادات و پیشنهادات خود بهره مند سازید . به دلیل نتایج حاصل شده از نظر سنجی سعی می کنیم تا پست ها را به گونه ای بنویسیم تا بیشتر مورد استفاده دانش آموزان عزیز قرار بگیرد .متشکریم
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
آتشفشان ها در فضا (9)
تلسکوپ ها (20)
اسطرلاب (12)
ماده تاریک (15)
کتب نجومی (42)
کهکشان ها (32)
تاریخچه نجوم (11)
کسوف و خسوف (33)
مقالات جالب نجومی (44)
وسایل و ابزار نجومی (50)
دانشمندان علم نجوم (64)
اصطلاحات نجومی (130)
منظومه شمسی (41)
درباره علم نجوم (20)
نجوم در اسلام (43)
اجرام آسمانی (120)
دنباله دار ها (18)
سحابی ها (15)
ماهواره ها (39)
سیارک ها (15)
سیاه چاله (17)
ستارگان (31)
آموزش (115)
احسان
محسن
مهر 1391
شهریور 1391
فروردین 1389
بهمن 1388
آذر 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Huddle
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Halley
کهکشان کارت ویل
نکات جالب در مورد فضا
هاله تاریک (Dark halo)
نوار راه شیری
کهکشان راه شیری
کهکشان اندروما
ناحیه ساختار مارپیچ
شبه کره بسیار عظیم
برامدگی های کهکشانی
بازو های مارپیچی
کهکشان مار پیچی ( قسمت دوم )
کهکشان های نامنظم(قسمت دوم)
ویژگی کهکشان ها
لیست آخرین مطالب