تبلیغات



نجوم در هند باستان

در زبان هندی ، علم نجوم را khagola-shastra كه نام رصدخانه مشهوری در دانشگاه نالاندا است ، می نامند . در این مكان ، ستاره شناس نامی هندی به نام آریابهاتا در قرن پنجم به فراگیری این علم پرداخت.

وی یك دستگاه ریاضی ارائه كرد كه در آن دوران زمین حول محورش و حركت سیارات نسبت به خورشید را فرضیه سازی می كرد . او هم چنین نتیجه تقریباً درستی در مورد محیط دایره یا كره عرضه و نیز چگونگی تشكیل خسوف و كسوف را برای اولین بار كشف كرد . تعیین شعاع مدارهای سیارات برحسب شعاع مدار زمین یا خورشید به وسیله دوره گردش آنها توسط این شخص به دست آمد . وی از اولین كسانی بود كه كشف كرد مدار سیارات به دور خورشید بیضی شكل است و اولین منجم شناخته شده در این قاره بود كه از دستگاه روز شمار تناوبی خورشیدی استفاده كرد .

 در كتاب او « آریابهاتیا » كه در سال 498 میلادی منتشر شد ، قوانین عددی و هندسی برای محاسبه گرفت ها توصیف شده بود. علم نجوم در هند ، قسمت اعظم پیشرفت های خود رامدیون نظریات این دانشمند از جمله شكل گیری منظومه شمسی با اشكال كروی و ارائه الگوهای عددی و ریاضی است .

آریابهاتا در سال 476 میلادی در شهر كرلای هند به دنیا آمد . هنگامی كه هنوز جوانی نوپا بود به دانشگاه نالاندا برای تحصیل در علم ستاره شناسی فرستاده شد. او مقاله های مهمی در عرصه نجوم عرضه كرد و نیز نظریه خورشید مركزی را مطرح كرد و بعد ها موجب ایجاد سهولت در فعالیتهای كپرنیك شد .

كتاب های آریابهاتا در قرن سیزدهم به لاتین ترجمه شد ؛ به واسطه این امر ، اروپاییان با روش های محاسبه مساحت مثلثات و حجم كرات هم مانند مربع و مكعب آشنا شدند . دیدگاه های او در مورد گرفت ها و اینكه خورشید منبع نور ماه (مهتاب) می باشد ، ممكن است تأثیر زیادی روی منجمان اروپایی نگذاشته باشد ولی بعداً همین دیدگاه ها از طریق رصدهای كپرنیك و گالیله باورپذیر شد .

اما آریابهاتا همه این حقایق را 1500 سال پیش و 1000 سال قبل از كپرنیك و گالیله كشف كرد و همین امر باعث شد تا از وی به عنوان یك پیشقدم در این عرصه یاد شود . روش های شمارش نجومی آریابهاتا كه در كتاب های او شرح داده شده ، اسناد موصقی برای اختراع تقویم هندی شد .

بنابراین در هند باستان ، گرفت ها نیز شناخته و پیش بینی شدند و طبیعت حقیقی آنان حداقل برای منجمان قابل درك بود . نبود تلسكوپ بسیاری از پیشرفت های نجوم باستان هند را پنهان ساخت . ولی باید پذیرفت كه با وجود نبود پشتوانه ای برای رصدها كه با وسایل بسیار ساده انجام می شد ، منجمان هند باستان به موفقیت های نسبتاًً بزرگی در خصوص اندازه گیری حركات نجومی و پیش بینی گرفت ها دست یافتد . ستاره شناسان هندی نظریه كروی بودن زمین را مطرح كردند و آریابهاتا اولین كسی بود كه در قرن پنجم به این حقیقت پی برد.

یكی دیگر از منجمان و ریاضی دانان هند ، براهماگوپتا در قرن هفتم برآورد كرد كه محیط زمین 5000 یوجانا است . یك یوجانا =  kms7.2 است كه به تخمین امروزی بسیار نزدیك می باشد .





طبقه بندی: مقالات جالب نجومی،  تاریخچه نجوم، 
یکشنبه 15 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
مقدمه ای بر تاریخچه نجوم

نجوم در شمار معدود دانش هایی است که علاقمند غیر متخصص هنوز می تواند در پیشبرد آن سهمی داشته باشد.در تاریخ نجوم کشف های زیادی را می توان برشمرد که به وسیله این منجمان غیرحرفه ای صورت گرفته است. ت.ا.ر.فیلیپس کشیشی که به خاطر مطالعاتش درباره مشتری شهرت یافت . و.هی بازیگر و کمدینی که در سال 1933 لکه سفید زحل را کشف کرد . و.ف.دنینگ حسابداری که به خاطر پژوهش هایش درباره سیارات و شخانه ها به دریافت مدال طلای انجمن سلطنتی نجوم انگلستان نائل آمد و بالاخره گروت ربر مهندسی که(تلسکوپ)رادیویی ساخت خودش را در حیات منزلش کار گذاشت و درگیرودار جنگ جهانی دوم نخستین نقشه رادیویی کهکشان را فراهم آورد همه منجمانی غیرحرفه ای (آماتور)بودند.جذبه نجوم و شوق آشنایی با ستارگان و کهکشان ها همراه با این امید که میتوان بی آن که منجمی حرفه ای بود کاری مفید در این علم انجام داد موجب شده است که پیوسته بر منجمان غیر حرفه ای(آماتور)افزوده شود.امروز در بسیاری از کشورها انجمن های ملی نجوم آماتوری تشکیل شده است.این انجمن ها با راهنمایی اهل فن مقدمات این علم راه پژوهش و مطالعه را به علاقمندان می آموزد و حاصل کار آنان را در اختیار دیگران قرار می دهند . طبیعی است که به وسیله امکانات اندک و پیشینه علمی نسبتا محدود منجم آماتور حوزه فعالیت های وی نیز در قیاس با منجم حرفه ای بسیار محدودتر باشد . منجمان غیر حرفه ای ورزیده بیشتر به رصدهای سیاره ای و مطالعه شهابوارها و شخانه ها و بررسی تغییرات نور ستارگان متغیر و چندگانه می پردازند.

از زمانی که بشر از خود و از جهانی که در آن سکنی دارد آگاه شده است آسمان را با ترس و شگفتی منبع جذبه ای پایدار و افسون کننده دانسته است . ترس و شگفتی مطالعه و علم را سبب می شود . بشر که بی وقفه در تلاش فائق آمدن بر جهل و حل اسرار بود - سرانجام علم نجوم را پدید آورد.

نجوم علم مواضع-حرکات-ساختمان ها-سرگذشت ها و سرنوشت های اجرام آسمانی است . نجوم در سیر تحول خود به عنوان یک علم-بسیاری از قوانین بنیادی حاکم بر این اجرام را کشف کرده است . اما در ماهیت پژوهش علمی است که کار آن هرگز پایان نپذیرد و دراینجا نیز چون علوم دیگر-تلاش های بسیار به جا مانده است که باید انجام شود.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
تاریخچه علم نجوم

در بقایای تمدن سومری كتیبه هایی مربوط به ستاره شناسی یافت شده است كه قدمت آنها به 25000 سال قبل از میلاد مسیح می رسد . در بقایای سنگی كتیبه های یافت شده ، تصاویری از گردش ماه به دور زمین وجود دارد . استادان ماوراءالطبیعه سومری خیلی زود دریافتند هر اتفاقی كه برای انسان رخ می دهد یه نوعی به به ستارگان ارتباط دارد و در و.اقع ستارگان منشاء همه اتفاقات هستند . در سال 1920 یك دانشمند روسی بنام چیجفسكی مطالعات كاملی در این خصوص انجام داد و متوجه شد هر یازده سال یكبار انفجارهای عظیمی در خورشید رخ می دهد .
او با بررسی یك دوره هفتصد ساله دریافت ، همیشه همزمان با پدیده انفجار خورشیدی یك جنگ ، اغتشاش و یا نابسامانی در كره زمین اتفاق می افتد . محاسبات و مشاهدات او كه یك دوره هفتصد ساله را پوشش می داد ، آنقدر علمی و دقیق بود كه رد كردن نظریه او را دشوار ساخته بود . در واقع خورشید یك ارگانیسم زنده ، پویا و آتشین است . حالات خورشید هر لحظه تغییر می كند و زمانی كه اندكی تغییر در حالات خورشید به وجود آید ، زمین نیز تحت تاثیر قرار می گیرد . بعدها یك فیزیكدان سویسی بنام پاراسلوس با مطالعات بیشتری در این زمینه به كشف جدیدی نایل آمد . او كشف كرد انسان زمانی بیمار می شود كه هماهنگی بین او و چیدمانی از ستارگان كه در زمان تولدش وجود داشته است از بین برود . قبل از پاراسلوس ، فیثاغورث اصل ارزشمند توازن سیاره ای را مطرح كرده بود .
او معتقد بود كه هر ستاره یا سیاره ای از طریق حركت و جابجایی در فضا ارتعاشات منحصر به فردی را تولید می كند . مجموع ارتعاشات اجرام آسمانی یك توازن موسیقیایی تولید می كند كه توازن كیهانی نامیده می شود . در سال 1950 گئورگی گیاردی دانش جدیدی بنام شیمی كیهانی را به وجود آورد . او پس از انجام آزمایشات متعدد به روش علمی اثبات كرد كل جهان یك وحدت بنیادین و یك جسم یكپارچه است . یعنی هیچیك از اعضاء آن از هم منفك نیستند و به یكدیگر متصلل هستند . پس اگر قسمتی از این جسم دستخوش تغییر گردد كل جسم مرتعش می شود و همه بخش های آن تحت تاثیر قرار می گیرند . پس با به وجود آمدن تغییر در هر ستاره ای ، در هر فاصله از زمین كه باشد ، ضربان ما دچار تغییر خواهد شد . وقتی خورشید در شرایط و موقعیت خاصی قرار می گیرد گردش خون ما نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت . دكتر تاماتوی از ژاپن هم كشف كرد كه شدت طوفان های اتمی خورشید بر ضخامت گلبولهای خون به خصوص در آقایان تاثیرات فراوان دارد . فرانك براون ، متفكر آمریكایی نیز می گوید : در لحظه تولد یك انسان ستارگان بسیاری در حال طلوع و غروب كردن هستند .
مجمع الكواكبی در حال صعود و مجمع الكواكبی در حال فرود هستند و انسان در چیدمانی مشخص از ستارگان به دنیا می آید . از تحقیقات های صورت گرفته نتیجه مهمی حاصل می شود ( با در نظر گرفتن اینكه كل حیات تحت تاثیر چیدمان ستارگان قرار دارند ، با كمی مطالعه عمیق تر می توان دریافت كه هر انسانی نیز تحت تاثیر ستارگان است ) در زمینه تاثیر چیدمان ستارگان بر حیات انسان مطالعات زیادی انجام شده است . به عنوان مثال می دانیم كه اقیانوس ها تحت تاثیر حالات ماه قرار می گیرند . حال اگر در نظر داشته باشیم كه نسبت آب و نمك موجود در اقیانوس ها دقیقاً مشابه نسبت آب و نمك بدن انسان است آنگاه نتیجه خواهیم گرفت كه آب بدن انسان نیز همانند اقیانوس ها تحت تاثیر نیروی ماه قرار می گیرد . همچنین تحقیقات نشان می دهد كه با نزدیك شدن ماه به حالت بدر ( ماه كامل ) میزان جنون و دیوانگی نیز در دنیا افزایش می یابد . پروفسور براون تحقیق جالبی را انجام داده است . او نمودار تولد بسیاری از نظامیان ، پزشكان و متخصصین مشهور را جمع آوری كرده و با بررسی این نمودارها متوجه شد افرادی كه تخصص های یكسانی دارند اكثراً تحت چیدمان مشابهی از ستارگان متولد شده اند .
به عنوان مثال دریافت ، سیاره مریخ تاثیر ز یادی بر زندگی نظامیان مشهور داشته است . از گذشته تا امروز عده ای ستاره شناسی را خرافات و اعتقاد كوركورانه به حساب می آورند . اما واقعیت این است كه ستاره شناسی كاملاً علمی است . البته علم به معنای بررسی و تحقیق و رابطه بین علت و معلول . در ستاره شناسی گفته می شود هیچ اتفاقی در روی كره زمین بدون علت نیست حتی اگر ما از علت آن آگاه نباشیم . به طور كلی می توان گفت ستاره شناسی تلاش برای كاوش در آینده به روش های مختلف است . یكی از متداول ترین روش ها ، مطالعه چگونگی تاثیرگذاری اجرام آسمانی بر انسان است . یكی از ایده های جالب ستاره شناسی این است كه ما نیز بر اجرام سماوی اثر می گذاریم زیرا اثر گذاری یك رابطه دوطرفه است از دیدگاه علمی باید دانست كه تمامی خانواده خورشیدی از خورشید متولد شده اند ماه ، مریخ ، مشتری ، زمین و دیگر اجرام منظومه شمسی همگی اندامهای خورشید هستند . انسان نیز از اندام های زمین است و زمین از اندام های خورشید . همه چیزهایی كه از منبع واحدی متولد می شوند دارای درونیات مشتركی هستند .
پس هر اتفاقی كه در خورشید روی می دهد ، ارتعاشی در سلول های ما ایجاد خواهد كرد زیرا سلول های ما نیز از خورشید متولد شده اند . علم ستاره شناسی همواره بر روی این احتمال كه وقوع هر اتفاقی در هستی بر روی انسان تاثیر می گذارد ، تحقیق كرده است . در این تحقیقات مشخص شده است كه علاوه بردوره یازده ساله طوفان های خورشیدی یك دوره 90 ساله نیز در حیات خورشید وجود دارد . دوره جوانی خورشید 45 سال طول می كشد و پس از آن دوره پیری خورشید آغاز می شود كه 45 سال به طول می انجامد . در دوران جوانی ، اثر خورشید به حداكثر خود می رسد و در مدت پیری انرژی خورشید رو به افول می رود . پس از گذشت 90 سال خورشید پیر شده و دوباره شروع به جوان شدن می كند . كودكانی كه در 45 سال اول متولد می شوند از سلامتی كامل برخوردار هستند اما كودكانی كه در 45 سال دوم به دنیا می آیند دارای مشكلات فراوانی هستند . در 45 سال دوم میزان زلزله افزایش میابد . وقتی چرخه 90 ساله خورشید به پایان می رسد حركت وضعی زمین نیز دچار اختلال می گردد . آگاهی یا تشخیص ما ، ملاكی برای وجود یا عدم وجود هیچ چیز نیست . حوزه های مختلف انرژی در اطراف وجود دارند كه دائماً بر زندگی ما اثر می گذارند . انسان به محض تولد در معرض این اثرات قرار می گیرد . امروزه دانشمندان معتقدند هر جرم آسمانی تشعشع رادیواكتیو منحصر به فرد خود را دارد . امواجی كه سیاره زهره از خود ساطع میكند آرام و ساكن هستند در حالی كه ماه امواج متفاوتی را از خود ساطع می كند . امواجی كه از سیاره مشتری به ما می رسند متفاوت از امواجی هستند كه از خورشید به ما می رسند . این تفاوت به خاطر اختلاف تركیبات گازی لایه های تشكیل دهنده هر جسم است . در زمان تولد یك كودك تمام مجمع الكواكب ، ستارگان و كهكشانهای دیگر كه در افق زمین در حال گردش هستند در ذهن كودك ثبت می شوند . شرایط كیهانی موجود در لحظه تولد ، با تمام ضعف ها ، قوتها و توانایی هایش بر كل زندگی انسان اثر می گذارد . ستاره شناسی را میتوان به سه بخش تقسیم نمود .
بخش اول هسته و جوهره آن است كه غیر قابل تغییر است و پس از شناختن آن فقط باید با آن همراه بود . بخش دوم لایه میانی است و فرد می تواند آن را تغییر دهد این بخش نیمه ضروری ستاره شناسی است و اگر آگاهی های لازم را داشته باشیم می توان آن را تغییر داد . و بخش سوم لایه بیرونی و غیر ضروری آن است . هرچند همه مردم بیشتر كنجكاوی را نسبت به این بخش دارند . اگر آگاه نباشیم آنچه باید اتفاق بیافتد ، اتفاق خواهد افتاد . اگر دانش و آگاهی وجود داشته باشد ، آنگاه راه های مختلفی برای ایجاد تغییر وجود دارد . هدف نهایی ستاره شناسی پرداختن به ضروریات و بنیان ها است . معنا و جوهره ستاره شناسی یكی بودن با هستی است . ما نه تنها جزئی از ین عالم هستیم بلكه در تمامی اتفاقات و شرایط به وجود آمده مشاركت داریم . اگر بتوانیم ضروریات را از غیر ضروریات جدا كنیم ، علم ستاره شناسی ابزار مناسبی در دستان ما خواهد بود





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
مراحل تاریخ نجوم

تاریخ نجوم را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:دوره ی زمین مرکزی  دوره ی کهکشانی و دوره ی کیهانی.اغاز  دوره ی اول در تاریخ باستان است و پایان ان در قرن شانزدهم.دوره ی دوم از قرن هفدهم تا قرن نوزدهم طول کشید و دوره ی سوم در قرن بیستم اغاز شد و هنوز ادامه دارد.

.دوره ی زمین مرکزی

منجمان نخستین معتقد بودند که زمین باید در مرکز جهان باشد و فرض می کردند که خورشید   ماه و ستارگان به دور زمین ساکن میگردند.علاقه ی انان که به معنای امروزی  کلمه چندان علمی نبود به طور عمده معطوف بود یه مسائل علمی  به رابطه واقعی یا فرضی رویداد های اسمانی   با حوادث زمینی و به جست وجوی اسمان به خاطر یافتن نشانه هایی از وقایع سعد و نحس.

با وجود این کشف های برجسته در این دوران صورت پذیرفت.گاهشماری با دقت زیاد رشد کرد.دایره البروج- مسیر ظاهری خورشید از میان ستارگان -به دقت تمام تعریف شد.دوره ی کامل کسوف و خسوف تعیین گردید و حتی در قرن دوم پیش از میلاد به حرکت محور زمین پی برده شد.پایان دوره ی زمین مرکزی در قرن شانزدهم یا شخصیت بزرگ نیکو لائوس کوپر نیکوس پیوندی نزدیک دارد.

2.دوره ی کهکشانی

می توان گفت که نجوم جدید با این دوره اغاز میشود.کوپر نیکوس نشان داد که زمین نه تنها مرکز جهان نیست  بلکه فقط یکی از سیاراتی است که به دور خورشید مرکزی می گردد.معلوم شد که زمین  که به هیچ روی منحصربه فرد نیست  سیاره ای کاملا معمولی است که به طرز معمولی حرکاتی معمولی دارد.در حقیقت اشکار شد که خورشید مرکزی خود ستاره ای از ستاره های بیشمار اسمان است  یکی از بیلیون ها ستاره ی همانند دور و بر ما است که برخی بزرگتر و برخی کوچکتر از خورشید  برخی سبکتر و بعضی سنگینتر از خورشیداند.

در این دوره روش مطالعه ی نجوم  پیوسته علمی ترشد و انگیزه ی اصلی ان میلبه شناخت وفهم قوانین  بنیادی حاکم بر حرکت اجرام اسمانیو توضیح چیز هایی بود که  بشر به چشم می دید.

پیشرفتی که از قرن شانزدهم تا پایان   نوزدهم صورت گرفت  نتیجه ی تلفیق کارامدی از رصدهای پر دامنه  وسایل پیشرفته  وکار نبوغ امیز علمی.

رصد ها.اطلاعات وسیعی که اهمیت بنیادی داشت  با کار سخت رصد کنندگان دقیق که نام بزرگ تیخو برائه در صدر انان است جمع اوری شد.

وسایل.البته ورود تلسکوپ به ساحت نجوم توسط گالیله در1610  نشانه مرحله ی مهمی در تکامل علم نجوم به شمارمی رود همانطورکه اختراع بعدی طیف نمانیز چنین بود.این دو وسیله مکمل یکدیگر بودند تلسکوپ رویت ستارگان را  باوضوحی بیشتر ممکن می سازد.طیف نما نور ستارگان را تجزیه می کند واطلاعاتی در مورد ستارگان در اختیارماقرار می دهد.

نبوغ.نجوم نیز مانند هر علم دیگر برای پیشرفت خودنیازمند تلاش مغز های بزرگ است که بتوانند بینش  تخیل شهود ونیزدانش نیازرا بر اطلاعات رصدی تطبیق دهند.یوهانس کپلر و سرایزاک نیوتون   کپلر با کشف قوانین حرکت سیارات و نیوتون با کشف قانون گرانش عمومی دز زمره ی این اندیشمندان بودند .

3.دوره ی کیهانی

در این دوره اشکار شد که کهکشان ستاره هایی که خورشید به ان تعلق دارد فقطیکی از کهکشان های بسیاری است که برخی بزرگتر از کهکشان ما و بعضی کوچکترند.نابغه ی نظری بزرگی که در ذهن عامه ی مردم بیش از همه با این دورهارتباط داده میشود دکتر البرت ا نیشتین فقید است.کیهان شناسی واختر فیزیک  سخت به نظریه  نسبیت او متکی اند.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
به نقل از کتاب محاسن اصفهان

آذر سابور (آذر شاپوران) با روی جی را ساخت وبرای آن در چهار روز چهار دروازه ساخت دروازه ای را که به طرف میدان بازار است در روز خور (روز یازدهم ماه در تقویم ایران باستان) ساخت و نام آن را «باب خور» گذاشت که معنی خور خورشید است. فردای آن روز در روز ماه (روز دوازدهم ماه) دروازه «ماه بر» را ساخت. ماه به زبان آنان قمر است و این دروازه همان «باب اسفیس» است. روز بعد دروازه سوم را ساخت و آنرا «تیر بر» نام گذاشت که معنی آن باب »عطارد» است.

و آن همان (باب تیره) است سر انجام در روز چهارم دروازه چهارم را ساخت و آن را «گوش بر» نامیده‌اند که همان باب الیهودیه است. کلمه بر به مفهوم در و دروازه است بنابراین «ماه‌بر» یعنی دروازه ماه «تیربر» یعنی دروازه تیر و «گوش‌بر» یعنی دروازه گوش، تیر و گوش به ترتیب نام روزهای سیزدهم و چهاردهم تقویم ایران است. باب اسپیج (ابن رسته باب اسفیج ضبط کرده) در زبان پهلوی به معنی درخشان است.

توضیح اینکه کتاب (محاسن اصفهان) تالیف مفضل بن سعد بن حسین مافرخی که در قرن پنجم هجری در ایام پادشاهی ملکشاه و وزارت خواجه نظام‌الملک به رشته تحریر درآمده است. لازم به توضیح است که تعداد برج‌های اصفهان را نیز با استفاده از مفاهیم نجومی ساخته بودند. و فواصل برج‌ها و باروها نیز دقیقاً از روی محاسبات نجومی بوده بطوریکه مردم قدیم در اصفهان هیچگونه نیای به تقویم در تمام طول سال نداشتند و از تابش نور آفتاب بر هر یک از برج‌ها و دروازه‌ها پی به موقعیت‌ها و گذشت زمان می‌برند.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم،  کتب نجومی، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
آتشگاه اصفهان

مسعودی مورخ مشهور اسلامی نویسنده کتاب مروج الذهب و معادن الجوهر در نیمه اول قرن چهارم هجری می نویسد: این قلعه مورد استفاده پیروان مهر پرستی (Mithraisme میترایسم) بوده است (میترائیسم آیین آریایی‌های ایران و هند بوده و از ایران به آسیای صغیر و یونان و بالکان و اروپا رفته و در مسیحیت نفوذ کرده است.)

مسعودی می نویسد قبل از ظهور زردشت در این قلعه یا معبد که به نام ستارگان یعنی خورشید و ماه و پنج ستاره دیگر بر پا شده بود بت هایی بوده که گشتاسب اولین پادشاه ایرانی که آیین زردشت را پذیرفت و از آن حمایت کرد آنجا را آتشکده کرد و بت ها را بیرون ریخت و تاکنون (یعنی تا نیمه قرن چهارم هجری و زمان زندگی مسعودی) در نزد مجوسان و زردشتیان محترم است. حمزه اصفهانی آتشگاه را از آثار بر جای مانده کهندژ عظیم مهرنگ از آثار طهمورثی شهر اصفهان می‌دانند.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
طالع شهر تاریخی اصفهان

از دکتر لطف الله هنرفر در مجله وقف میراث جاویدان شماره 19 و 20

بنای قیصریه در شمال میدان نقش جهان اصفهان. به معماری استاد علی اکبر اصفهانی در سال 1011 هجری قمری (1602 میلادی) مقارن با پانزدهمین سال سلطنت شاه عباس اول بنا نهاده شده است. بر سر در این بنا که مهمترین و با عظمت‌ترین دروازه ورودی شهر از طریق بازار بزرگ اصفهان بوده است چند تابلو نقاشی جلب نظر می‌کند که بعضی از آنها معرف اروپاییهای مقیم دربار اصفهان در آن زمان است.

و یکی از تابلو ها شکارگاه شاه عباس و شخص وی را سوار بر اسب و همراهان او نشان میدهد. متاسفانه این آثار به علت مجاورت با هوای آزاد و سرما و گرما و باد و باران در طول چهار قرن اخیر آسیب‌های فراوان دیده و نقاشی های مزبور که کار رضا عباسی استاد هنرمند و به نام عصر شاه عباس اول است آن چنان کمرنگ شده که به زحمت می‌توان چیزی در آن مشاهده کرد.

در بالاترین قسمت این سردر و در دو پشت و کناره های آن کاشیکاری معرق دیده می‌شود که خوشبختانه سالم مانده و صورت فلکی طالع اصفهان یعنی برج قوس را نشان می‌دهد که عبارت است از صورت دو نیم تنه تیر انداز مرد با پوشش متداول دوران صفویه با تنه شیر یا ببر و دم اژدهایی که دهان خود را به طرف تیرانداز گشوده است و حلقوم او آماج تیری است. که از کمان تیرانداز خارج می‌شود.

در روزگاران بسیار کهن و در بین ملل متمدن قدیم دنیا و از آن جمله یونان و روم متداول بوده است. که برای شهرهای خود طالع و زایچهای قائل بوده‌اند و تصویر فلکی آن را به طوری که از زمین مشاهده می‌کردند بر فرار ابنیه مهم و سردرهای با عظمت شهرهای خود نقش می‌کردند. طالع شهر تاریخی و کهن اصفهان در برج قوس بوه است. که در آسمان به همین صورتیکه در سردر قیصریه هم اکنون مشاهده میشود نمایان است.

به هنگام انتخاب اصفهان برای پایتخت شاه عباس اول این تصویر فلکی را بر فراز سردر بازار قیصریه که زیباترین بازارهای عهد صفویه است به نمایش گذاشته اند.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
نجوم در دوران پیش از اسلام

دوران پیش از اسلام دانش ستاره‌شناسی در ایران مانند دیگر نقاط جهان پیشینه طولانی دارد. به راستی از آن جا که ابزار کار آن آسمانی پاک و دو چشم تندرست خداداد است، از نخستین علومی است که بدست انسان مورد توجه قرار گرفته است.

برخی برخی از نقوش تخت جمشید را نشانه‌ای از آشنایی سازندگان آن‌ها با اخترشناسی می‌‌دانند؛ از این میان است نقش حمله شیر به گاو که در بسیاری حجاری های تخت جمشید هست.

مطالعاتی هم روی جهت گیری چهارطاقی‌های بجا مانده از آتشکده‌های کهن نشان داده است که می‌توان رابطه‌هایی میان ساختمان آن‌ها و طلوع و غروب اجرام سماوی یافت.

ولی از دوران پیش از اسلام به جز کتاب زیج شهریار سند مکتوبی بر جای نمانده است. ابوریحان بیرونی در کتاب "آثارالباقیه عن القرون الخالیه" اطلاعات نغزی درباره باورها اقوام گذشته درباره اخترشناسی ارایه کرده است.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
نجوم در دوران پس از اسلام

دوران پس از اسلام ستاره شناسان ایرانی بزرگ ستاره شناسان اسلامی را پایه ریزی می‌‌دهند. پس از دوران خلافت مامون که دارالترجمه نامی خود را برای برگردان آثار علمی ملل گوناگون بنیاد نهاد، پیشرفت اخترشناسی بمانند علوم دیگر سرعت فراوانی گرفت.

نخستین محاسبات دقیق قطر زمین در همین زمان و بدست برادران بنوشاکر انجام گرفت. (توضیحات بیشتر در کتاب" تاریخ اخترشناسی اسلامی" بدست نللینو.)

یکی از انگیزه‌های توجه ویژه به اخترشناسی در دوران اسلامی تعیین سالنامه و اوقات شرعی است که نیازمند مشاهدات و محاسبات دقیق ستاره‌شناسیی است. "هندسه کروی" که بدست ابوالوفای بوزجانی شناسایی شد این محاسبات را به گونه بزرگ تسهیل کرد.

به گونه سنتی در دربار شاهان و امرای ایرانی همیشه شاعران و منجمان سلطنتی وجود داشتند و این امر به رونق پیشه منجمی می‌‌افزود. البته از رایزنی منجمان برای تعیین زمانهای سعد و نحس بهره گیری می‌‌شد؛ ولی خود این امر نیازمند سالهای متمادی تحصیل و مطالعه بوده است.

زیج‌های بسیاری در دوران اسلامی نوشته شده‌اند که واپسین آن‌ها در سده ۱۸ میلادی و در هند تهیه شده است.





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()
ستاره‌شناسی(نجوم) در دوران معاصر

ستاره‌شناسی در دوران معاصردر دوران معاصر آشنایی ایرانیان با اخترشناسی با برگردان مقالات بیگانه در نشریات همگانی آغاز شد- سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰-.

آغاز انتشار مجله فضا در دوران فتح ماه رویداد دیگری است که به آشنایی ایرانیان با اخترشناسی نوین کمک کرد. انتشار این گاهنامه که به برپایی کانونی موسوم به "کانون فضایی ایران" هم انجامید تا سال ۱۳۵۷ ادامه داشت.

گاهنامه «مرزهای بی کران فضا» نیز در میان نشریات پارسی زبان تخصصی پس از انقلاب از معدود نشریاتی بود که به زمینه فضا می‌‌پرداخت. مصاحبه‌های اختصاصی با فضانوردان، ارتباط با مراکز فضایی، گرفتن مطالب اختصاصی (همانند داستان‌های یوری گلازکف یا زندگی نامه آندریان نیکلایف به قلم خودش) و بسیاری دیگر از مطالب نو و ابتکاری دیگر، با پافشاری بر توانمندی‌های فضایی شورویها،از ویژگی‌های شاخص مرزهای بی کران فضا، در دوران انتشار بود. از دیگر اقدامات جنبی این گاهنامه، برگزاری نمایشگاه‌های فضایی- ستاره‌شناسیی به مناسبت‌های گوناگون، نشست‌های به سامان همراه با نمایش فیلم و سخنرانی و همچنین راه اندازی بازار فضایی، برای ایجاد ارتباط بیشتر با مخاطبان خود بود. به فراخور سی امین سالگرد پرواز گاگارین نمایشگاه عکسی روبه روی سینما آزادی برگزار کرد که بدست شادروان دکتر حسابی گشایش شد. این گاهنامه بخش‌هایی از صفحات خود را به اخترشناسی اختصاص داده بود که کسانی همچون توفیق حیدرزاده و بهرام عفراوی در آن مطلب داشتند و عناوینی همچون «آسمان شب» به خوانندگان اجازه می‌‌داد تا چگونگی ستارگان را به گونه مرتب دنبال کنند.

گاهنامه دانشمند نیز در برگردان مقالات ستاره‌شناسیی پیشینه طولانی دارد. پس از انقلاب تا پیدایش دوباره دنباله دار هالی فعالیت چشمگیری در نشریات ایرانی به چشم نمی‌خورد؛ جز چاپ دو کتاب "شناخت مقدماتی ستارگان" و "ستاره‌شناسی به زبان ساده" (هر دو از انتشارات گیتا شناسی) که فعالیت‌های فردی و کارساز کسان دوستدار بودند.

با پیدایش دنباله دار هالی در نشریات و به ویژه در گاهنامه دانشمند به اخبار پیوسته بااین امر پرداخته می‌‌شد. تلاش‌های مهندس احمد دالکی از استادان دانشگاه شهید بهشتی در آن زمان برای آشنایی همگانی با اخترشناسی چشمگیر است.

پس از افول دنباله دار هالی انتشار مقالات ستاره‌شناسیی در گاهنامه دانشمند ادامه پیدا کرد که بیشتر این مقالات گزینش و برگردان آقای توفیق حیدرزاده بود که پیش از این نیز کتاب "شناخت مقدماتی ستارگان" را برگردان و منتشر کرده بود. راه اندازی بخش "آسمان در این ماه" بدست وی که به بررسی رویدادهای رصدی آسمان هر ماه می‌‌پرداخت کارایی فراوانی در آشنایی خوانندگان با ستاره‌شناسی رصدی داشت. مرکز رصد خانه زعفزانیه نیز از سال ۱۳۶۷ با کوشش آقای مهندس دالکی آغاز به کار کرد و پس از او مهندس حسین رضایی این مرکز را به پیش برد و سپس محمد رضا نوروزی (او پیشتر از دانش آموختگان همین مرکز بوده) سرپرستی این مرکز را بر دوش گرفت. اکنون بانو فریبا یزدانی سرپرست این مرکز است. رصد خانه زعفرانیه در اخترشناسی آماتوری ایران بسیار کارساز بوده است و بسیاری از نخستین‌ها در اخترشناسی آماتوری ایران وهمینطور بسیاری از کسان و گروههای آماتوری در ایران از این مرکز سرمشق گرفته اند.

در سال ۱۳۷۰ توفیق حیدرزاده مجله ستاره شناسی را منتشر کرد که انتشار آن سرآغازی بر آشنایی جدی خوانندگان پارسی زبان با اخترشناسی شد. هم اکنون، پس از ۱۵ سال، ستاره شناسی تنها نشریه همگانی اخترشناسی است که در خاورمیانه منتشر می‌شود. امروزه ماهنامه ستاره شناسی به سردبیری بابک امین تفرشی، فعالیت‌های خود را در زمینه‌های گوناگون گسترش اخترشناسی در میان مردم گسترش داده است؛ از آن میان: برگزاری کلاس‌های آموزش اخترشناسی برای مقاطع سنی گوناگون، برگزاری سمینارهای ماهانه درباره موضوعات روز اخترشناسی برای عموم، برگزاری سلسله نشست‌های نمایش و نقد علمی فیلم‌های علمی-تخیلی به نام "سینما-فضا" و کمک به انجمن ستاره شناسی ایران در برگزاری باشگاه ماهانه ستاره شناسی تهران در چهارشنبه پایانی هر ماه در آمفی تئاتر مرکزی دانشگاه امیرکبیر است.

همچنین امروز گروه‌های اخترشناسی آماتوری فراوانی در سطح ایران پرکار هستند که می‌توان به گروه روجا و ادیب اصفهان و [انجمن ستاره شناسی اهواز]و ‌‌مرکزستاره شناسی آستان حضرت عبدالعظیماشاره کرد.

منبع : سایت ویکی پدیا





طبقه بندی: تاریخچه نجوم، 
سه شنبه 10 شهریور 1388 توسط محسن | نظرات ()


این وبلاگ با هدف افزایش اطلاعات نجومی شما تاسیس شده است امیدواریم که اطلاعات ما مورد استفاده و رضایت شما قرار گیرد . ما را از انتقادات و پیشنهادات خود بهره مند سازید . به دلیل نتایج حاصل شده از نظر سنجی سعی می کنیم تا پست ها را به گونه ای بنویسیم تا بیشتر مورد استفاده دانش آموزان عزیز قرار بگیرد .متشکریم
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
آتشفشان ها در فضا (9)
تلسکوپ ها (20)
اسطرلاب (12)
ماده تاریک (15)
کتب نجومی (42)
کهکشان ها (32)
تاریخچه نجوم (11)
کسوف و خسوف (33)
مقالات جالب نجومی (44)
وسایل و ابزار نجومی (50)
دانشمندان علم نجوم (64)
اصطلاحات نجومی (130)
منظومه شمسی (41)
درباره علم نجوم (20)
نجوم در اسلام (43)
اجرام آسمانی (120)
دنباله دار ها (18)
سحابی ها (15)
ماهواره ها (39)
سیارک ها (15)
سیاه چاله (17)
ستارگان (31)
آموزش (115)
احسان
محسن
مهر 1391
شهریور 1391
فروردین 1389
بهمن 1388
آذر 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Huddle
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Halley
کهکشان کارت ویل
نکات جالب در مورد فضا
هاله تاریک (Dark halo)
نوار راه شیری
کهکشان راه شیری
کهکشان اندروما
ناحیه ساختار مارپیچ
شبه کره بسیار عظیم
برامدگی های کهکشانی
بازو های مارپیچی
کهکشان مار پیچی ( قسمت دوم )
کهکشان های نامنظم(قسمت دوم)
ویژگی کهکشان ها
لیست آخرین مطالب