بیان امام على علیه السلام درباره نحوه حركت زمین

حضرت على علیه السلام با بیانى زیبا و صریح، در یكى از خطبه‌هایش معروف به "عجایبى از ساختار هستی"، حركتِ زمین را به حقیقت‌جویان طریقِ امامت و كمال یادآور شده است كه مثل سایر رهنمودهاى انسان سازش، مورد غفلت واقع شده، و از سوى مفسران و شارحانِ گفته‌هاى آن حضرت، براساسِ اندیشه‌هاى وام گرفته شده از یونانیانِ باستان، ترجمه و توضیح داده شده است. این نكته نغز در گفتارِ ایشان چنین است:

"... و محكم زمینى را كه آسمان آن را حمل می‌كند ... كوه گردانید سنگینیِ آن را ... پس زمین على رغمِ اینكه داراى حركت است ساكن شد ... همانا در این حقیقت عبرتى براى كسانى است كه خشیت الهى دارند." (امام على، 1415ق، ص444، خ211).

اما عبارتى با این وضوح و صراحت از سوى مفسران و شرح‌دهندگانِ فرمایشات امام، با پشتوانه‌هاى فكریِ زمین‌مركزى تفسیر و تشریح شده است؛ و براساسِ آن پنداشت‌ها توجیه‌هاى بی‌جا و بی‌ربطى به هم بافته‌اند، كه انسانِ اندیشمند با مطالعه آن بسى در تأسف و افسوس فرو می‌رود. (ابن ابى الحدید، 1404ق، ج11، ص58. و نیز: مجلسى، همان، ج54، ص41)





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
بیانِ امام صادق علیه السلام در رد دورانِ فلك

شخصى به اسمِ هشام خفاف كه اهل عراق بوده است، از امام صادق علیه السلام نقل كرده است:

روزى در خدمتِ ایشان بودم كه فرمود: بینش تو نسبت به نجوم چگونه است؟ سپس پرسید: دورانِ فلك چگونه است؟ من هم با چرخاندنِ كلاهم به ایشان نشان دادم؛ در حالیكه ایشان فرمود: اگر حقیقت آنگونه است كه تو می‌گویى، پس حال و روزِ ستاره‌هاى مهمى صورت‌هاى فلكیِ دب اكبر و دب اصغر یعنی) بنات النعش، جدى، و فرقدین، چیست كه در طول ایام سال هیچ نوع گردشى از آنچه كه تو نشان دادى ندارند؟ من در پاسخ به ایشان گفتم: به خداوند قسم یاد می‌كنم كه من در این‌باره هیچ نمی‌دانم و تا كنون از هیچ كسى از اهل علم نجوم چنین مسئله‌اى نشنیده‌ام كه مطلبى در این مورد گفته باشند. ..." (كلینى، 1365، ج8، ص352. و نیز: مجلسى، همان، ج47، ص225).

روشن است كه ستاره‌هاى پیرامونِ هر دو قطب به میزانى ویژه خود نیزحركت می‌كنند، اما آنچه مهم است این نكته است كه حركتِ آن ستاره‌ها به هیچ عنوانى قابل مقایسه و تطبیق با حركت و جابجاییِ ستاره‌هاى منطقه استوایى، دایره البروجى (Ecliptic )، و منطقه البروجى ( Zodiac ) نیست؛ از این‌رو امام در مقایسه بسیار ساده و قابل فهمى، حركت آن ستاره‌ها را رد نمود تا به منجم عراقى آموزش دهد كه دوران كواكب آنگونه كه در ظاهر به چشم می‌آیند نمودى بیش نیست، و نظریه دوران افلاك نیز به آن مفهومى كه در عالم علمِ نجوم رایج است، باطل و توهمى بیش به شمار نمى رود.





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
بیان امام صادق علیه السلام درباره حركت زمین

امام صادق علیه السلام در مناظره‌اى با یكى از زندیقانِ زمان خود كه سوالاتى از ایشان پرسیده بود، اینگونه پاسخ گفته است:

...هر آینه اشیاى عالم بر پدید آمدنِ خود گواهى می‌دهند، مثلا دورانِ فلك با هر آنچه كه در اوست، به حركت درآمدنِ زمین با هر آنچه كه بر روى آن است، و دگرگونى زمان‌ها، و همه حوادثى كه با كم و زیادیش اتفاق می‌افتند، دل و جانِ آدمى را بر این می‌دارند كه براى تمام عالم سازنده و تدبیرگرى است. ..." (احمد بن على طبرسى، 1403ق، ج2، ص336. و نیز: مجلسى، همان، ج 10، ص164).

دقت در عبارات این روایت، چند نكته را روشن می‌كند:

ـ براساسِ روایتى كه دوران فلك را رد كرده بود، چنین به نظر می‌رسد كه تعبیرِ دوران فلك، با توجه به سیستم گردشیِ ظاهرى ستارگان در گستره دیدِ آسمان، مطرح شده باشد، نه براساسِ حقیقت هستی. لذا حمل روایت به معناى زمین‌مركزى و افلاكِ بطلیموسى، امرى خلافِ ظاهر و مبناى علم شناختیِ امام بر حقیقتِ كاینات است.

ـ از طرفى، این نوع معنا، با ظاهرِ روایت كه تصریح و تأكید بر "به حركت در آمدن زمین" دارد، در تنافى و ناسازگارى می‌افتد. و علاوه بر این، با روایت قبلى نیز دچارِ تناقض و تعارض می‌شود. از این‌رو، تنها راه معنا كردنِ دوران فلك در این روایت، بر نمودِ ظاهرى آسمان منحصر می‌شود.

ـ نكته مهم‌تر اینكه، تحركِ زمین و هر آنچه بر روى آن است، به‌طورِ كاملاً صریح و بی‌پرده، حركت كردن آن را مطرح می‌كند. و نیازى به تاویل، و یا تطبیق با نظریات علمى (چه زمین‌مركزى و چه خورشیدمركزی) نیست. اگرچه در روایت مذكور به مركزیت خورشید هیچ اشاره‌اى نشده است، ولى نیك روشن است كه با عنوان كردنِ حركت زمین، مخالفتى كاملاً ظاهرى و صریح با ساختار و مبانیِ سیستم زمین‌مركزى به عمل آمده است، كه خود مسئله‌اى حائز اهمیت است.

ـ بعلاوه، با توجه به تصریحى كه امام درباره حركت خودِ زمین دارد، هیچ دلیلى یر تاویلِ حركتِ زمین در این روایت به حركت بخش‌ها و مناطق گوناگون زمین در اثر زلزله و سایر بلایاى طبیعى نیست.

با در نظر گرفتن این نكات، به‌خوبى متوجه می‌شویم كه تاویل‌ها، و تفسیرهاى ناهمساز و بی‌ارتباط با صریحِ روایت، كه از سوى عده‌اى از محدثان و مفسران مطرح شده است، امرى نادرست و بى اعتبار به شمار می‌رود. (نظیر آنچه كه علامه مجلسى در تفسیر این روایت بیان كرده است: مجلسى، همان، ج54، ص78 به بعد).





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
تعبیرِ حضرت على علیه السلام درباره حركاتِ زمین

 امام على علیه السلام، با دو نوع تعبیرِ بسیار زیبا و نغز در خطبه معروف به اشباح (خ 91) از نهج البلاغه، حركت‌هایى بیش از یك حركت را براى زمین مطرح نموده است، كه اگر كسى با ذهنى خالى و بدون پیش‌فرض‌هاى نادرست به استقبالِ عبارات آن برود، بدون هیچ شكى، معارفى در ردیه و مخالفتِ صریح با سیستم زمین‌مركزى و سكونِ آن، برخواهد خواند:

"... و حركت‌هاى زمین را به سبب كوه‌هاى سخت و سنگینِ سر به فلك كشیده تعدیل كرد ... درنتیجه، به واسطه فرو رفتن كوه‌هاى در دلِ زمین، زمینِ داراى حركات، از لرزش و اضطراب آرام گرفت." (امام على علیه السلام، همان، ص163، خ 91. و نیز رجوع شود به: زمانى قمشه‌اى، همان، ج1، ص78).

همانگونه كه روشن است، امام على علیه السلام در این عبارات، به موجودیتِ انواع حركت در روند گردشیِ زمین اشاره نموده است. و این نوع تعابیر به طور صریح در رد و مخالفت با اندیشه سكون و مركزیت زمین عنوان و مطرح شده است.

مسئله‌اى كه باقى می‌ماند این است كه اگر نتوان با تكیه بر این آیات و روایات بر حركتِ زمین و خورشیدمركزى به خاطرِ وجودِ روایاتى مخالف با آنها استدلال نمود، نهایت سخن این است كه به همین طریق نمی‌توان با آیات و روایاتِ مربوط به سكونِ زمین و حركت فلك و خورشید آن طرف قضیه را نیز اثبات كرد؛ زیرا كه این دو قسم از آیات و روایات در دو طرفِ نقیض و در تقابل با هم قرار می‌گیرند. به هر حال اگر همین قدر از جنبه دین‌شناختیِ مسئله را هم نتوان اثبات كرد، تكیه ستاره‌شناسانِ شیعى بر چنین اندیشه‌اى با توجه به آموزه‌هاى دینیِ برگرفته از معارف اهل بیت براى اثبات مسئله كافى است.





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
منابع‏

1- ابن ابى الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، قم، كتابخانه آیت الله مرعشى نجفى، 1404ق، (افست از چاپ دوم، داراحیاء الكتب العربیه، 1387ق.)

2- ابن طاووس، سید رضى الدین على بن موسى بن جعفر، فرج المهموم، قم، دار الذخائر، 1387.

3- ابوعلى سینا، حسین بن عبد الله، طبیعیات شفاء، ج2.

4- ارسطو، در آسمان، اسماعیل سعادت، تهران، هرمس، اول، 1379.

5- اكرمى، موسى، كیهان‌شناسى افلاطون، تهران، دشتستان، اول، 1380.

6-الفاخورى، حنا، الجر، خلیل، تاریخ فلسفه در جهانِ اسلام، عبدالمحمد آیتى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، بنجم، 1377.

7- امام امیر المومنین، على بن ابى طالب علیه السلام (سید رضی)، نهج ‏البلاغه، صبحى صالح، قم، دار الاسوه، اول، 1415ق.

8- بیرونى، ابوریحان محمد بن احمد، استیعاب الوجوه الممكنه لصنعه الاصطرلاب، به تحقیقِ مرحوم سید اكبر جوادیِ حسینى و مقدمه استاد بزرگوار علامه حسن‌زاده آملى، مشهد، بنیاد پژوهش‌هاى اسلامى آستان قدس رضوى، اول، 1380.

9- بیرونى، ابوریحان محمد بن احمد، تحقیق ما للهند، لبنان، بیروت، عالم الكتب، الطبعه الثانیه، 1403ق-1983م.

10- بیرونى، ابوریحان محمد بن احمد، القانون المسعودى، هند، حیدرآباد الدكن، مطبعه مجلس دائرهًْ المعارف العثمانیه، الطبعه الاولى، 1373ق-1954م، ج1.

11- ثروتیان، بهروز، آیینه غیب نظامى گنجه‌اى، تهران ـ كرج، نشر كلمه ـ دانشگاه آزاد اسلامى كرج، اول، 1369.

12- جورج صلیبا،("the development of astronomy in Mdieval Islamic Society"

حسن بن على قمى، ابونصر، المدخل الى علم احكام النجوم، تحقیق جلیل زنجانى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، و دفتر نشر میراث مكتوب، اول، 1375.

13- حسن‌زاده آملى، حسن، دروس هیات و دیگر رشته‌هاى ریاضى، قم، دفتر انتشارت اسلامى، اول، 1371، ج1.

14- حلبى، على اصغر، تاریخ تمدن اسلام، تهران، بنیاد، اول، 1365.

15- دورانت، ویل، تاریخ تمدن، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، 1367، ج 2،ج4.

16- دبیران كاتبى قزوینى، نجم‌الدین، حكمهًْ العین، دكتر عباس صدرى، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایى، اول، 1375.

17- راسل، برتراند، تاریخ فلسفه غرب، نجف دریابندرى، تهران، پرواز، ششم، 1373، ج1، ج2.

18- زمانى قمشه‌اى، على، هیات و نجوم اسلامى، قم، موسسه فرهنگى سماء، اول، 1381، ج1.

19- زیلیك و اسمیت، نجوم و اختر فیزیك مقدماتى، جمشید قنبرى و تقى عدالتى، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوى، اول، 1376، ج1.

20- سید رضى، ابوالحسن محمد بن حسین بن موسى موسوى بغدادى، نهج‌‏البلاغه، صبحى صالح، قم، دارالاسوه، اول، 1415ق.

21- شریف، میان محمد، تاریخ فلسفه در اسلام، احمد آرام (بخش ریاضیات و نجوم) تهران، مركز نشر دانشگاهى، اول، 1367.

22- طباطبایى، سید محمد حسین، ترجمه المیزان، سید محمد باقر موسوى همدانى، قم، دفتر انتشارات اسلامى، پنجم، 1374، ج17.

23- طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان فى تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان، چهارم،1374، ج17.

24- طبرسى، ابومنصور احمد بن على، الاحتجاج، تحقیق سید محمدباقر موسوى خراسانى، مشهد، نشر مرتضى، 1403ق (افست از چاپ 1401ق، بیروت، موسسه الجواد)، ج2.

25- غزنى، سرفراز، سیر اختران در دیوان حافظ، تهران، انتشارات امیركبیر، ؟، 1363.

26- قرآن كریم، ترجمه محمد كاظم معزى، تهران، موسسه انتشاراتى صابرین، اول، 1375.

27- كرومبى، آ.سى، از آگوستین تا گالیله، احمد آرام، تهران، سمت، اول، 1371، ج1.

28- كشى، محمد بن عمر، رجال الكشى، مشهد، دانشگاه مشهد، 1348.

29- كلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق كلینى رازى، الكافى، تهران دارالكتب الاسلامیه، چهارم، 1365، ج8.

30- گمپرتس، تئودور، متفكرانِ یونان، محمد حسن لطفى، تهران، خوارزمى، اول، 1375، ج3.

31- لیندبرگ، دیوید. سى، سرآغازهاى علم در غرب، دكتر فریدون بدره‌اى، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، اول، 1377.

32- مجلسى، محمد باقر، بحارالانوار، لبنان، بیروت، موسسهًْ الوفا، 1404ق، ج10، ج47، ج54، ج57.

33- محمد بن شهرآشوب مازندرانى، رشیدالدین، مناقب آل ابى طالب علیه السلام، قم، موسسه انتشارات علامه، 1379ق، ج4.

34- سعودى، شرالدین محمد بن مسعود، جهان دانش، تهران، میراث مكتوب، اول، 1382.

35- مفید، محمد بن محمد بن نعمان، اوایل المقالات، قم، كنگره شیخ مفید، اول، 1413ق.

36- نصر، سید حسین، علم و تمدن در اسلام، احمد آرام، تهران، خوارزمى، دوم، 1359.

37- نعمه، عبدالله، فلاسفه شیعه، سید جعفر غضبان، تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، اول، 1367.

38- نعمه، عبدالله، هشام بن حكم، لبنان، بیروت، دارالفكر، ؟، 1405ق.

39- هلزى هال، لویس ویلیام، تاریخ و فلسفه علم، عبدالحسین آذرنگ، تهران، سروش ، اول، 1363.

40- هیات نویسندگان زیر نظر سروپاولى رادا كریشنان، تاریخِ فلسفه شرق و غرب، خسرو جهاندارى، تهران، سازمان انتشاراتِ علمى و فرهنگى، اول، 1367، ج1.

41- هاپوود جیمز، جیمز، فیزیك و فلسفه، على قلى بیانى، تهران، انتشاراتِ علمى و فرهنگى، سوم، 1381.





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
یکشنبه 4 مرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
اثبات سیاهچاله در اسلام

یکی از معجزات علمی که در قرآن آمده است، در مورد سیاه چاله ها می باشد.

خداوند با اشاره به مشخصات خاصی، در آیه زیر به سیاه چاله ها اشاره می کنند.

این مشخصات عبارتند از :

۱) آن ها ستارگانی در حال حرکت هستند.

۲) آن ها پنهان هستند.

۳) آن ها ستارگانی جارو کننده هستند.

اجازه بدهید قبل از اینکه ببینیم اخترفیزیک دان ها در مورد سیاه چاله ها چه می گویند، به آیه زیر از قرآن کریم اشاره کنیم.

خداوند در قرآن فرموده اند:

فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ (به راستی سوگند به اختران بازآینده نمی خورم) «15/ سوره تکویر»

الْجَوَارِ الْکُنَّسِ (آن روندگان نهان شونده) «16/ سوره تکویر»

وَاللَّیْلِ إِذَا عَسْعَسَ (و به شب چون تاریک شود) «17/ سوره تکویر»

وَالصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ (و به سپیده چون بدمد) «18/ سوره تکویر»

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ کَرِیمٍ (که این سخن فرستاده ای است بزرگوار«جبرئیل») «19/ سوره تکویر»

به خوبی امروزه مشخص شده است که ستارگان در طول عمر خود دچار تحول می شوند تا آنکه بمیرند. یکی از انواع مرگ ستارگان، تبدیل شدن به سیاه چاله است.

خداوند در قرآن می فرمایند:

وَلا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لا إِلَهَ إِلا هُوَ کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلا وَجْهَهُ لَهُ الْحُکْمُ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ

(با خداوند، معبود دیگری را نخوانید. خدایی نیست جز او، هرچیزی نابود می شود مگر ذات او  فرمان مخصوص اوست، به سوی او بازگردانده می شوید.) «۸۸/ قصص»

برای اینکه دوستان بیشتر با سیاه چاله ها آشنا بشن، به تایپیک سیاه چاله ها رجوع کنن.





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
جمعه 22 خرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
فلک در اسلام

براتون 4 دلیل برای اثبات اینکه فلک عبارت است از مدار نجوم و مدار کواکب میگم

  1- در سوره یس آیه 40 (و این جمله درسوره انبیاء آیه 33 نیز آمده است )  بعد از ذکر زمین و آنجه در آن است و نیز بعد از ذکر خورشید و ماه و منازل آسمانی می فرماید : « کل فی فلک یسبحون » یعنی؛ هر یک در چرخی شنا می کند؛

از این آیه اطایفی استفاده می شود ، از جمله اینکه :

اجرام آسمانی مطابق گفتار دانشمندان امروزی درفضا شناورند و نیز ثابت هم نیستند، بر خلاف پندار پیشینیان که تصور می کردند این اجرام ثابت هستند.

 اما آنچه دلالت دارد این است که ستاره گان و دیگر اجرام آسمانی همانند ماهی که در آب شناور است در فضا شناورند و گردش می کنند.

  2-در سوره نازعات آیه 3 می فرماید : « والسابحات سبحا» یعنی : سوگند به شنا کنندگان شنا کردنی؛

 ظاهر آیه مطابق برخی تفاسیر این است که «سابحات» کنایه از نجوم است و به معنی تُندرُان و در لغت عرب استعمال سباحت  بسیر سریع در غیر آب دلالت دارد.

علت اینکه، در بسیاری از آیات قرآن سیر نجوم را به شناوری تعبیر نموده است آن است

که بر اثر تقابل با خورشید همیشه یک طرف از هر سیاره روشن است و در طرف دیگر تاریکی حکمفرما است و سایه به شکل مخروطی ممتد است که مجموع جرم و ظل مخروطی هر ستاره در حین حرکت در هوا مانند ماهی است که در آب شنا می کند.

3- در سوره مؤمنون آیه 17 می فرماید: « ولقد خلقنا فوقکم سبع طرائق » یعنی: و براستی در بالای شما هفت راه آفریدم؛ طرائق جمع طریق است و ظاهر آیه چنین می فهماند که افلاک عبارت است از خطوط سیر اجرام آسمانی که هر جرمی در فلک در خط سیر خود حرکت می کند، همانند حرکت پرنده در هوا و ماهی در دریا. بر خلاف این نظر که گفته است: افلاک عبارت است از اجسامی عظیم که ستاره گان در آن مسقرند

4- در سوره «یس» آیه 39 می فرماید: « والقمر قدرناه منازل حتی عاد کالعرجون القدیم »

یعنی: و آماده کردیم برای ماه منزلگاه هایی، تا برگشت کند مانند بند خوشه، که از کهنگی خشک شده باشد.

در تفسیر این آیه شریفه احتمال حذف مضاف داده شده، یعنی حرکت ماه را منزل به منزل کرده ایم تا مانند هلالی شبیه به عرجون شود.

( عرجون در لغت به معنی چوبِ خُوشه خرما و انگور وغیره است که به آن بند خوشه می گویند که بر اثر کهنگی خشک و زرد و کج شده باشد و به همین دلیل هلال را از نظر زردی و باریکی و کجی به آن تشبیه کرده اند و از خشکیدگی آن هم می توانیم به طبیعت کره ماه اشاره کنیم.)

ادامه دارد...





طبقه بندی: نجوم در اسلام، 
جمعه 22 خرداد 1388 توسط محسن | نظرات ()
(تعداد کل صفحات:4)      1   2   3   4  


این وبلاگ با هدف افزایش اطلاعات نجومی شما تاسیس شده است امیدواریم که اطلاعات ما مورد استفاده و رضایت شما قرار گیرد . ما را از انتقادات و پیشنهادات خود بهره مند سازید . به دلیل نتایج حاصل شده از نظر سنجی سعی می کنیم تا پست ها را به گونه ای بنویسیم تا بیشتر مورد استفاده دانش آموزان عزیز قرار بگیرد .متشکریم
پست الکترونیک
تماس با مدیر
RSS
ATOM
آتشفشان ها در فضا (9)
تلسکوپ ها (20)
اسطرلاب (12)
ماده تاریک (15)
کتب نجومی (42)
کهکشان ها (32)
تاریخچه نجوم (11)
کسوف و خسوف (33)
مقالات جالب نجومی (44)
وسایل و ابزار نجومی (50)
دانشمندان علم نجوم (64)
اصطلاحات نجومی (130)
منظومه شمسی (41)
درباره علم نجوم (20)
نجوم در اسلام (43)
اجرام آسمانی (120)
دنباله دار ها (18)
سحابی ها (15)
ماهواره ها (39)
سیارک ها (15)
سیاه چاله (17)
ستارگان (31)
آموزش (115)
احسان
محسن
مهر 1391
شهریور 1391
فروردین 1389
بهمن 1388
آذر 1388
مهر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
تیر 1388
خرداد 1388
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Huddle
اندازه گیری فاصله ی زمین تا خورشید با استفاده از روش Halley
کهکشان کارت ویل
نکات جالب در مورد فضا
هاله تاریک (Dark halo)
نوار راه شیری
کهکشان راه شیری
کهکشان اندروما
ناحیه ساختار مارپیچ
شبه کره بسیار عظیم
برامدگی های کهکشانی
بازو های مارپیچی
کهکشان مار پیچی ( قسمت دوم )
کهکشان های نامنظم(قسمت دوم)
ویژگی کهکشان ها
لیست آخرین مطالب





شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات